CHOROBY ZAWODOWE – KOGO TO DOTYCZY?

W raporcie HSE na okres 2007/2008 wykazano iż przeszło 2.1 miliona osób ucierpiało w Anglii z powodu którejś z chorób zawodowych.

W Polsce kilka lat temu najwyższy współczynnik zapadalności na choroby zawodowe na 100 tys. zatrudnionych odnotowano w województwach: lubelskim (122,0), śląskim (85,6), podlaskim (62,6), małopolskim(48,8), dolnośląskim (47,2), warmińsko-mazurskim (44,4), świętokrzyskim(40,9), najniższe zaś w województwie mazowieckim(11,7) i podkarpackim (19,5).

Ale czym są choroby zawodowe (przemysłowe)?

Jest to grupa chorób spowodowanych działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Powstają wskutek stałego przebywania ciała w niedogodnej pozycji, systematycznego wykonywania forsownych czynności lub regularnego przebywania w otoczeniu zawierającym czynniki szkodliwe dla zdrowia (hałas, nieodpowiednie oświetlenie, zapylenie, promieniowanie, związki chemiczne, zwiększone obciążenie psychiczne i fizyczne itp.).

Choroby zawodowe występują po dłuższym okresie przebywania w niesprzyjających warunkach, a ich przebieg i leczenie jest równie długotrwałe. Są zazwyczaj chroniczne lub przewlekłe i często prowadzą do trwałej utraty zdrowia. Chorobami zawodowymi mogą być zarówno takie, które dotykają w różnym stopniu całość populacji, jak również choroby charakterystyczne - występujące tylko (lub głównie) w wybranych grupach zawodowych.

Wbrew pozorem nie tylko robotnicy wykonujący ciężkie prace fizyczne cierpią z powodu chorób zawodowych. Również na przykład pracownicy biurowi często bywają narażeni na kontakt ze szkodliwymi chemikaliami lub substancjami takimi jak azbest, co może być przyczyną zawodowych chorób układu oddechowego.

Jakie choroby zaliczają się m.in. to chorób zawodowych?

Azbestoza (pylica azbestowa)

Są różnego rodzaju pylice.

Np. pylice kolagenowe wywołane są przez pył o działaniu zwłókniającym (krzemionka, azbest) i charakteryzują się trwałym uszkodzeniem lub zniszczeniem struktury pęcherzyków płucnych oraz włóknieniem typu kolagenowego.

Pylica azbestowa (asbestosis) - charakteryzuje się śródmiąższowym włóknieniem tkanki płucnej, często z odczynem opłucnowym. Ciężkość azbestozy zależy zarówno od kumulowanej dawki włókien azbestu, jak i okresu, jaki upłynął od pierwszego narażenia. Procesy zwłóknieniowe przebiegają stosunkowo wolno - rzadko objawy kliniczne pojawiają się w okresie krótszym od 10 lat. Włókna azbestowe mogą zalegać w tkance płucnej przez długi okres i proces zwłóknieniowy może się ujawnić po wielu latach od ustania narażenia. Powszechnie uznawana jest teza, że pylica azbestowa istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia. Okres utajenia (latencja) wynosi zwykle 15-30 lat.

Choroba postępuje nawet po ustaniu styczności z azbestem. W jej wyniku uszkodzony zostaje miąższ płuc, co powoduje sztywnienie płuc powodujące trudności z oddychaniem. Dopływ krwi do płuc zmienia się, obniżając ich wydajność, a to nadmiernie obciąża serce. Międzybłoniak opłucnej to nowotwór powstający w opłucnej, a więc w błonie osłaniającej płuca. Choroba ta może się rozwinąć 20-70 lat po styczności z nawet niewielkimi ilościami niebieskiego lub brązowego azbestu. Najczęściej występuje u mężczyzn w podeszłym wieku i w najbliższych latach można się spodziewać wzrostu zachorowalności na nią.

Objawy azbestozy mogą być następujące: trudności w oddychaniu; duszności; kaszel; gromadzenie się płynu w jamie opłucnej; stan podgorączkowy; ból w klatce piersiowej; powikłaniem azbestozy jest często nowotwór płuc.

Ustalenie poprawnego rozpoznania jest możliwe tylko przez lekarza na podstawie szczegółowo zebranego wywiadu zawodowo-środowiskowego, badania fizykalnego i badania radiologicznego klatki piersiowej.

Zespół wibracyjny z objawami Reynauda (vibration white finger)

Obsługiwanie świdra, młota pneumatycznego lub innego rodzaju ciężkiego oprzyrządowania może doprowadzić do powyższej choroby, która dotyka poszkodowanych przez długi okres czasu.

Objawy to m.in.: drżenie, zdrętwienie lub zbielenie palców, uczucie mrowienia i/lub utrata czucie. Stan pogarsza się przy zimnej pogodzie.

Nawet prace biurowe takie jak maszynopisanie niosą za sobą ryzyko dolegliwości spowodowanych powtarzającym się napięciem mięśni (repetitive strain injuries) takich jak zespół cieśni nadgarstka (carpal tunnel syndrome).

Przyczyną choroby jest najczęściej obrzęk zapalny nerwu lub tkanek otaczających oraz zwyrodnieniowe lub pourazowe zacieśnienia ograniczonej przestrzeni kanału nadgarstka.

Do objawów klinicznych zespołu należy: mrowienie w nadgarstku i w okolicy kciuka, palca wskazującego i środkowego oraz połowy palca serdecznego;

Występuje osłabienie chwytu, brak precyzji i ograniczenia ruchów. Utrudnione jest zaciśnięcie ręki w pięść, a trzymane przedmioty często wypadają z ręki. Objawy występują najczęściej w nocy, nasilają się po uniesieniu kończyny, a zmniejszają po opuszczeniu. Po przebudzeniu chory odczuwa mrowienie w obrębie ręki, które często ignoruje, przypisując je przyjęciu nieprawidłowej pozycji podczas snu. W razie większego nasilenia choroby parestezje i ból budzą chorego w nocy, ulgę przynosi wtedy opuszczenie ręki na podłogę.

Głuchota zawodowa

U wszystkich pracowników pracujący w bliskiej odległości od źródeł hałasu, słuch może ulec trwałemu uszkodzeniu, jeśli nie są odpowiednio chronieni.

Kto jest odpowiedzialny?

Pracodawca, który nie zapewnił pracownikom odpowiedniego treningu i wyposażenia lub nie chronił odpowiednio przed szkodliwymi substancjami, czy też nie poinstruował, jak bezpiecznie się z nimi obchodzić, lub nie ostrzegł przed ryzykiem wynikającym z używania tego rodzaju substancji.

Poszkodowany pracownik ma słuszne wówczas podstawy, aby ubiegać się o odszkodowanie z tego tytułu, jeśli doznał obrażeń nie z własnej winy.

Jest to najczęściej możliwe, nawet, jeśli dana osoba nie pracuje już w danym miejscu pracy lub dawne miejsce pracy już nie istnieje.

Najważniejsze aby taka osoba poszkodowana udała się do lekarza i najlepiej aby choroba zawodowa została zdiagnozowana.

Odpowiednio wykwalifikowani i doświadczeni prawnicy z tej dziedziny będą mogli najlepiej rozpatrzyć indywidualnie sprawę i przeprowadzić ją na zasadzie no win – no fee.

Jeżeli wynikną jakieś pytanie z tym związane lub ktoś chciałby dowiedzieć się czy prawnicy będą mogli mu lub jego znajomym pomóc, to prawnicy z łącznie ponad 50-cio letnim doświadczeniem z kancelarii prawnej ‘Graham M Riley & Co. Solicitors’ pomogą i podpowiedzą PO POLSKU co najlepiej zrobić w każdej odrębnej sprawie.

Malwina Dobrowolska